İntihal Eden, İntikal Etsin

*Yükseköğretim kurulu YÖK başkanı Prof. Dr. Erol Özvar eğitim

fakültesinde okumayan fakat bölümleri öğretmenlik yapma imkanı veren

programlardaki öğrencilerimiz, artık pedagojik formasyon eğitimini

öğrenciyken mezun olmadan almaya başlayabilecek dedi.

Cumhurbaşkanı

Erdoğan'ın Şanlıurfa gençlik buluşmasında öğrencilere pedagojik

formasyon eğitimi konusunda bir müjde verdi. Türkiye'de her ilde

üniversite, ülke genelinde ise toplam 209 üniversite var. 131’i devlet, 78’i

vakıf. Eğitim fakültesi sayısı 93. Eğitim Bilimleri Enstitüsü ise 50.

**Birçok yazdığım gibi 32.185 adet profesör, 20.144 doçent, 41.848 doktor

öğretim görevlisi, 38.392 normal öğretim görevlisi, 52.497 araştırma

görevlisi toplamda 184.702 kişi üniversitelerde çalışıyor. 8.296.959

Öğrenci ve üniversite çalışanıyla bazı ülkelerden fazla nüfusa sahip bir

topluluk. Türkiye'deki öğrenci sayısı 150 ülkenin nüfusundan daha fazla.

***İntihal yani aşırma Türk Dil Kurumu’nda (TDK) [5, para. 5] “başkalarının

yazılarından bölümler, dizeler alıp kendisininmiş gibi gösterme veya

başkalarının konularını benimseyip değişik bir biçimde anlatma” şeklinde

tanımlanmıştır. Az bildiğimiz bu durumu iyice araştırmalıyız. Durum tahmin

ettiğimizden daha kötü durumda. 10 farklı türü var.

1. Klonlamak, başkasının çalışmasını kelime kelime kendininmiş gibi

sunmak.

2. Kopyalamak, değişiklik yapmadan tek bir kaynaktaki metnin önemli

bölümlerini almak.

3. Bulmak ve değiştirmek, anahtar kelimeleri ve cümleleri değiştirmek

fakat kaynağın önemli içeriğini korumak.

4. Karışım yapmak, birbirine uyan birçok kaynağı başka kelimelerle

anlatmak.

5. Geri dönüştürmek, yazarın önceki çalışmalarını kaynak göstermeden

fazlaca almak.

6. Melezleme, kaynak göstermeden kopyalanan metinlerle kaynak

gösterilenleri mükemmelce birleştirmek.

7. Lapa yapmak, birçok kaynaktan kopyalanan materyali karıştırmak.

8. 404 hatası yapmak, var olmayan ya da kaynakları göstermek.

9. Toplama, uygun kaynak içermesi fakat neredeyse hiç orijinal çalışma

olmaması.

10. Yeniden yayınlama, uygun kaynak içermesi fakat orijinal metne ya da

yapıya çok yakından dayanmak.

İntihal, bilimsel etik ihlalidir. İntihale bağlanan hukuki ve cezai yaptırımlar,

eser sahibini ve bu sahiplikten kaynaklanan haklarını korumada etkin

olabilmesi için cezaların ağırlığı yanında hukukun uygulayıcısı olan

mahkemelerce de yaptırımların öngörüldüğü şekilde bu tarz eylemlerden

vazgeçirme ve cezalandırma özelliği olacak şekilde uygulanması gerekir.

Eser ve sahibinin gerektiği gibi hukuki himaye ve koruma bulamadığı

toplumlarda gelişmenin ve kamu yararının olumsuz etkileneceği kesindir.

Gelişen ve değişen teknolojik ilerlemelerle birlikte eser sahibinin haklarının

ihlal çeşit ve ağırlığı da değiştiğinden işbu ihlallere karşı gerçek koruma

sağlayan hukuki düzenleme yapılmalıdır. Ahlaki ve etik yönü ile bilimsel

hırsızlık olarak tanımlanan intihal eylemlerinin üniversitelerde ve bilim

çevrelerince hassasiyet gösterilen bir olgu olarak ele alınması, öğrenci ve

akademisyenlerin sakındırılması ve bu konuda gerekli duyarlılık

gösterilmesinin bu kabil eylemlerin azalmasında rol oynar.

Neticeten maddi bir eşyanın çalınması ile kendi sahibi

olmadığı eseri sahiplenmek, kaynak göstermeden alıntı yapmak veya

eksik, yanlış veya aldatıcı atıf yapmak arasında çalmak gibi utandırıcı bir

ortaklık olduğu hususunun da özellikle akademik çevrelerce, yargı karar ve

içtihatlarında vurgulanması ve işlenmesinin bir gerekliliktir.

****Sonuç olarak; Teknoloji, muasır medeniyetlere ulaşmak için en hızlı

seçeneğimiz. Teknoloji el yordamıyla öğrenilemez. Dil bilmek, kodlama

mantığı anlamak gerekir. Yazılım önümüzdeki yılların çözülemez problemi

olacak. Big data, blockchain derken sistem pandemiyle değişti. Pandemi

öncesi hiçbir şey eskisi gibi olmayacak. Değişimi sadece sözle yapanlar

elbet kaybedecek. Gafam diye çıkılan yolda neler ürettik ülke olarak. Her

hangi bir teknolojik ürün için hazırlık süreci 5-6 yıl ürün veya hizmetin

ortaya çıkma süreci ortalama 20 yıldır. Bu bilgileri öğrenmek için

üniversitede profesör olmaya gerek yok. Özellikle uluslararası platformda

durumumuz içler acısı. Kendi kendine yetebilen diye bir kavram varsa

eğitim için tam da bu yerdeyiz. Hem öğrenci hem de profesörler olarak her

yasal olanın etik olmadığını öğrenmemiz gerekli, lazım, şart v.b…